Thun liên hàm là gì? Tác dụng thun liên hàm khi niềng răng

Có rất nhiều khí cụ được sử dụng trong quá trình niềng răng. Tùy theo từng trường hợp nhất định mà bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng loại khí cụ phù hợp, trong đó có thun liên hàm. Vậy thun liên hàm là gì? Nó có tác dụng gì khi niềng răng? Bài viết dưới đây của Nha Khoa Kim sẽ giúp bạn giải đáp một cách chi tiết.

Thun liên hàm là gì?

Thun liên hàm là một loại vòng cao su nhỏ, có độ đàn hồi cao, được sử dụng trong quá trình niềng răng. Vòng thun này được móc từ hàm trên xuống hàm dưới nhằm tạo lực kéo ổn định. Giúp răng dịch chuyển đúng hướng và điều chỉnh khớp cắn về vị trí chuẩn trên cung hàm.

Thun liên hàm là khí cụ được sử dụng trong niềng răng mắc cài

Thun liên hàm có mấy loại? Các loại thun liên hàm

Tùy vào tình trạng răng và mục tiêu điều trị, bác sĩ sẽ chỉ định loại thun phù hợp. Hiện nay, có 3 loại thun liên hàm phổ biến, dưới đây chúng tôi sẽ giúp cho bạn hiểu về các loại thun liên hàm:

Thun liên hàm loại 1

Đây là loại được sử dụng trong trường hợp đóng khoảng giữa các khe hở của răng. Thun được móc từ răng nanh hoặc răng hàm trên đến răng hàm dưới, tạo lực kéo vừa phải để đưa răng sát lại gần nhau.

Thun liên hàm loại 2

Loại chun này được áp dụng trong trường hợp nhổ bỏ răng để tạo điểm neo. Bác sĩ sẽ móc chun từ vị trí răng hàm dưới đầu tiên cho đến răng nanh hàm trên. Việc này giúp kéo răng trước về phía sau hoặc điều chỉnh khớp cắn sâu.

Thun liên hàm loại 3

Nếu răng hàm dưới bị hở hoặc khớp cắn ngược, bác sĩ sẽ sử dụng chun liên hàm loại 3. Mục đích là kéo hàm dưới lùi lại và nâng răng hàm trên lên, giúp cải thiện sự cân đối giữa hai hàm.

Có 3 loại thun liên hàm chính được sử dụng trong các trường hợp khác nhau

Các size thun liên hàm

Các size thun liên hàm phổ biến gồm 1/8 inch (3.2mm), 3/16 inch (4.6mm), 1/4 inch (6.4mm), 5/16 inch (7.9mm), 3/8 inch (9.5mm), tăng dần đường kính để phù hợp khoảng cách răng và lực kéo khác nhau (nhẹ/trung bình/mạnh). Bác sĩ chọn size dựa trên vị trí móc (hạng I/II/III), khoảng cách hàm và giai đoạn niềng cụ thể. Thường kèm lực oz (2.5-6.5 oz), màu sắc phân biệt (tím/xanh/đỏ) theo hãng 3M.

Đeo thun liên hàm để làm gì?

Tác dụng của đeo chun liên hàm chính là chỉnh khớp cắn giữa hai hàm sao cho cân đối và chuẩn đường giữa. Ngoài ra, nó còn giúp kéo răng khểnh, răng mọc lệch hoặc răng nằm ngoài đường cung răng về vị trí mong muốn.

Trong giai đoạn đầu niềng răng, hệ thống mắc cài và dây cung sẽ giúp kéo răng thẳng hàng. Để đảm bảo khớp cắn cân đối giữa hai hàm bác sĩ sẽ chỉ định đeo thun liên hàm.

Các sợi thun được móc vào mắc cài ở cả hai hàm, tạo lực kéo ổn định giúp dịch chuyển răng theo chiều dọc hoặc chiều ngang. Đồng thời giữ cho hai hàm tương xứng nhau. Việc đeo đúng cách và đủ thời gian sẽ giúp quá trình chỉnh nha đạt hiệu quả tối ưu.

Chun liên hàm được sử dụng với mục đích kéo và nắn chỉnh khớp cắn về vị trí mong muốn

Cách đeo thun liên hàm đúng cách

Không giống như mắc cài, dây cung cần được cố định trên răng. Chun liên hàm là loại khí cụ chỉnh nha phải được thay mỗi ngày. Do đó, khi bác sĩ hướng dẫn cách đeo lần đầu, bạn cần ghi nhớ và áp dụng để thay đổi cho những lần sau.

Cách đeo chun liên hàm không quá phức tạp. Trước tiên, bạn hãy đứng trước gương, mở miệng và xác định vị trí móc thun. Sau đó, dùng tay kéo nhẹ vòng thun và móc vào đúng các răng theo hướng dẫn ban đầu.

Lưu ý: Nên rửa tay sạch sẽ trước khi thao tác. Thay chun đúng thời hạn và không tự ý đổi vị trí móc nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

Hướng dẫn cách đeo chun liên hàm đúng cách đơn giản

Giai đoạn đeo dây thun liên hàm niềng răng

Mục đích của việc đeo chun liên hàm là để cân đối khớp cắn. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần phải đeo chun liên hàm và giai đoạn đeo dây thun liên hàm ở mỗi người sẽ khác nhau.

Thời điểm đeo chun phụ thuộc vào tình trạng răng miệng, mức độ sai lệch khớp cắn, quá trình dịch chuyển răng khi sử dụng mắc cài. Trong đa số trường hợp, thun liên hàm sẽ được chỉ định ngay từ những ngày đầu niềng để kiểm soát và điều chỉnh khớp cắn sớm. Tuy nhiên, cũng có trường hợp được chỉ định đeo ở giai đoạn giữa hoặc cuối quá trình chỉnh nha.

Chun liên hàm thường được đeo ở giai đoạn đầu khi niềng răng

Đeo thun liên hàm mấy tháng?

Thời gian đeo thun liên hàm niềng răng không cố định mà sẽ thay đổi theo từng trường hợp cụ thể. Thông thường, người niềng răng cần đeo liên tục từ 20-22 tiếng/ngày và duy trì trong vài tuần đến vài tháng. 

Nếu khớp cắn đã gần chuẩn, thời gian đeo có thể được rút ngắn. Ngược lại, nếu sai lệch nhiều, cần đeo lâu hơn để đảm bảo hai hàm cân đối, răng thẳng hàng và ăn nhai tốt sau khi tháo niềng. 

Để đạt hiệu quả tối ưu, người niềng nên đeo đúng vị trí và không bỏ đeo giữa chừng. Việc tuân thủ đúng hướng dẫn sẽ giúp rút ngắn thời gian điều trị và tránh biến chứng như lệch khớp cắn hoặc kéo dài thời gian niềng răng

Thời gian đeo chun liên hàm phụ thuộc vào mức độ lệch của khớp cắn

Đeo thun liên hàm có bị đau không?

Vào những ngày đầu đeo thun, người niềng có thể cảm thấy vướng víu, khó chịu và hơi nhức răng mỗi khi ăn nhai. Đây là phản ứng bình thường do răng bắt đầu chịu lực kéo để dịch chuyển về đúng vị trí.

Tuy nhiên, người niềng tuyệt đối không nên tháo thun trong giai đoạn này. Việc tháo ra đeo vào sẽ làm gián đoạn lực kéo và tăng cảm giác đau khi đeo lại.

Cách tốt nhất là người niềng nên tập làm quen, cảm giác đau sẽ nhanh chóng biến mất. Ngoài ra để quá trình chỉnh nha hiệu quả và rút ngắn thời gian đeo thun liên hàm cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu cơn đau kéo dài hoặc có bất thường, hãy nhanh chóng liên hệ nha khoa để được kiểm tra và điều chỉnh.

Cảm giác đau khi đeo chun liên hàm là điều không tránh khỏi, đặc biệt khi ăn nhai

Nuốt thun liên hàm có sao không?

Nếu vô tình nuốt phải thun liên hàm khi ăn uống hoặc lúc ngủ, thì không cần quá lo lắng. Theo các chuyên gia nha khoa, thun liên hàm được làm từ cao su y tế tự nhiên, bên ngoài có phủ một lớp bột ngô nên không gây hại cho sức khỏe nếu nuốt phải với số lượng nhỏ.

Thun sẽ được đào thải qua đường tiêu hóa một cách tự nhiên mà không ảnh hưởng đến cơ thể. Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy khó chịu, đau bụng hoặc có dấu hiệu bất thường sau khi nuốt, nên đến gặp bác sĩ để kiểm tra kịp thời.

Chun liên hàm được sản xuất từ cao su y tế nên không gây nguy hiểm đến sức khỏe

Lưu ý khi đeo thun liên hàm

Khi đeo chun liên hàm, bạn cần lưu ý một số vấn đề sau đây:

• Thay dây thun ít nhất 12 tiếng/lần, mỗi ngày nên thay 2–3 lần để đảm bảo độ đàn hồi. Luôn mang dây thun khi ra ngoài để phòng trường hợp đứt thun.
• Tháo thun mỗi khi ăn uống hoặc vệ sinh răng miệng.
• Bản quản thun cẩn thận, đặt ở nơi khô ráo, có ánh nắng mặt trời.
• Trước khi đeo thun nên rửa tay sạch sẽ.
• Không tự ý sử dụng 2 hoặc nhiều thun trong cùng một lúc vì sẽ gây hại cho chân răng.
• Khi đeo thun không há miệng quá to vì có thể làm thun mất đi độ đàn hồi, dễ bị đứt và không đảm bảo hiệu quả khi đeo.

Đảm bảo vệ sinh và thời gian đeo chun liên hàm 12 tiếng/ngày để có được kết quả tốt nhất

Hy vọng qua những chia sẻ ở bài viết trên của Nha Khoa Kim, bạn đã có thêm những thông tin hữu ích về dây thun niềng răng. Có thể thấy đây là một loại khí cụ chỉnh nha quan trọng, giúp kéo răng về lại đúng vị trí và khớp cắn được cân đối. Tuy nhiên, để thun phát huy hiệu quả thì người niềng phải đeo thun đúng cách, giữ gìn vệ sinh và bảo quản thun cẩn thận theo hướng dẫn của bác sĩ.

Câu hỏi liên quan về thun liên hàm

Đeo thun liên hàm răng số mấy?

Đeo thun liên hàm không cố định “răng số mấy” mà tùy loại thun (hạng 1, 2, 3…) và chỉ định bác sĩ. Thường móc vào răng nanh (số 3), răng hàm nhỏ (4,5), hàm lớn (6,7) trên/dưới để điều chỉnh khớp cắn. Ví dụ như thun loại 2 từ răng hàm dưới số 6-7 lên nanh hàm trên số 3. Loại 3 giữa răng cửa và hàm. Phải đeo đúng hướng dẫn nha sĩ để tránh sai lệch, thường 20-24h/ngày.

Đeo thun liên hàm khi nào?

Đeo thun liên hàm thường được chỉ định trong giai đoạn giữa hoặc cuối niềng răng, khi răng đã thẳng hàng sơ bộ và cần chỉnh khớp cắn (hở, sâu, ngược, lệch đường giữa). Tùy tình trạng cụ thể của từng người – có thể ngay từ đầu nếu sai lệch nặng. Thời điểm chính xác do bác sĩ quyết định dựa trên mức độ di chuyển răng và khám lâm sàng, không tự ý áp dụng. Đeo liên tục 20-22 giờ/ngày (trừ ăn/uống/vệ sinh) để hiệu quả tối ưu.

Đeo thun liên hàm ăn được không?

Không, khi đeo thun liên hàm không được ăn, phải tháo ra trước khi ăn uống để tránh đứt thun, đau răng hoặc nuốt phải. Sau ăn cần vệ sinh răng miệng sạch rồi đeo lại ngay để đảm bảo đeo đủ 20-22 giờ/ngày.